Transparantie levert 4,4 miljard op - een tegengeluid voor de focus op kosten
- 23 jan
- Ilona van der Linden
- 3
- 372
De baten van transparantie
https://batentransparantie.openstate.eu/'Wat een open overheid de maatschappij oplevert'
We weten allemaal dat het goed opslaan, archiveren en openbaar maken van onze overheidsinformatie belangrijk is voor de maatschappij, maar vaak is het lastig om dat hard te maken. Het DUTO waardenmodel hielp hier al enigszins bij, door verschillende baten op te sommen. Denk aan onderzoek doen, behoud van erfgoed, hergebruiken data ten behoeve van economie en maatschappij, rechtszekerheid bieden, controleren van het handelen van de overheid, bevorderen ketensamenwerking en verminderen effect dataopslag op klimaatverandering. Allemaal stuk voor stuk belangrijk.
Maar het meekrijgen van medewerkers, het managementteam en zelfs de samenleving blijft lastig als je dit 'hard' moet maken. Zeker wanneer de kosten van het op orde krijgen van je informatie en het proces van het openbaarmaken zo tastbaar zijn. Er zijn vele nieuwsberichten en rapporten die laten zien hoeveel geld de invoering van de Wet open overheid de overheidsorganen kost. Sommige ministeries en gemeenten geven bij ieder Woo-verzoek een indicatie mee van hoeveel uren een medewerker daar mee bezig is geweest. Uren die ze ook aan andere 'belangrijkere' zaken hadden kunnen spenderen. Als je dan voor een managementteam staat en je capaciteit en budget moet vrij laten maken om informatiebeheer beter in te regelen, is de gevreesde vraag: 'en wat levert dat dan concreet op?'. We weten dat het argument: 'maar dat moet van de wet', niet langer voldoende is. We proberen met het DUTO waardenmodel in ons achterhoofd sommen te maken met het verbeteren van zoektijden of het verminderen van opslagkosten en klimaateffecten. Deze 'zachte' voordelen, zijn lastig te vergelijken met de 'harde' kosten.
Nu kunnen we ons echter eindelijk baseren op andere 'harde' cijfers, waarin de baten van ons werk duidelijk worden. De Open State Foundation heeft op dinsdag 13 januari het rapport De baten van transparantie – Wat een open overheid de maatschappij oplevert gepubliceerd. Zij hebben een grote database opgezet en met verschillende collega's uit ons vakgebied gesproken (waaronder gemeente Utrecht).
Hieronder zet ik de belangrijkste cijfers op een rij:
| Onthullen en beëindigen van uitzonderlijk grote misstanden | € 500 miljoen |
| Transparantie en herstel van vormen van verspilling en beleidsfalen bij ministeries en uitvoeringsorganisaties | € 90 miljoen |
| Transparantie en herstel van vormen van verspilling en beleidsfalen bij regionale overheden | € 90 miljoen |
| Besparing zoektijd ambtenaren door betere informatiehuishouding als gevolg van transparantie-eisen Woo (MKBA Woo 2019) | € 50 miljoen |
| Directe maatschappelijke baten van open overheidsdata in de vorm van nieuwe producten, diensten, banen en kostenbesparing | € 3,5 miljard |
| Transparantie van bouwarchieven en constructieberekeningen | € 160 miljoen |
| Totale maatschappelijke baten van transparantie | € 4,4 miljard |
Natuurlijk zijn dit schattingen, maar de volgende keer dat ik weer bij een MT sta voor budget of capaciteit, ga ik dit zeker gebruiken.
Kenden jullie dit rapport al? En gaan jullie het inzetten bij gesprekken over het nut en noodzaak van informatiebeheer?
Verken
Het schrijven van beleid voor de sleutelfunctiemethodiek voor e-mailarchivering bij de gemeente Utrecht
feb 2024Vanaf 1 januari 2024 is het toepassen van de selectielijst e-mailbewaring van de VNG verplicht voor a...
Kom naar het werkdebat op 25 februari: wat gaat Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer voor informatiebeheer betekenen?
20 janDe nieuwe wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) lijkt een publieksdienstverlening...
Woo-verzoek verzoek waarin een orgaan van uw gemeente geheimhouding heeft opgelegd of dat aan de orde is geweest.
6 oktIk ben op zoek naar andere gemeenten die deze grote Woo-verzoek ook hebben ontvangen met betrekking to...
Reacties
Dag collega's,
Als je de mogelijke (echte) baten benoemt is er een risico. Je organisatie calculeert de baten al in en je bent nog verder van huis. Hoe pak je dat nou handig aan?
Een paar jaar geleden deed ik een opleiding. Uit elk college (gegeven door mensen uit de praktijk) haalde ik het belang van een ambassadeur voor de niet-sexy taken die in organisaties liggen (zo ook informatieveiligheid). Uit een onderzoekje wat ik deed onder CISO's van gemeenten bleek dat naast een groot incident het enige wat werkt inderdaad een ambassadeur op het hoogste niveau is. In gesprek met het hoogste niveau hoor ik dan vooral een wat verwijtende toon 'hoe kan het dat jullie dit niet op orde hebben?' Heeft iemand hier fijne ervaringen mee in een grote organisatie?
Hoewel ik een erg lange adem heb ontmoedigt dit soort voorbeelden wel. Ik herkende overigens wat Eric in de webinar 'de informatieprofessional van morgen' aangaf; dat het in kleine gemeenten (tot 40K inwoners) best wel goed gaat met de IHH.
Hartelijke groet, Jeannette
Mooi om te lezen dat verdere verbinding wordt gelegd tussen openbaarheid en meerwaarde van duurzame toegankelijke overheidsinformatie. En een positieve insteek door te focussen op baten ( wat maakt mensen blij) en dat je dit kunt beargumenteren met "harde"cijfers. Inspirerend! Dank:)
@jeannettevanwaardenb Binnen de gemeente Utrecht hebben wij een chief record officer functie ingericht, een CRO die op het zelfde niveau als een CPO en CISO opereert (aan de zogenoemde C-tafel), ter ondersteuning van de CIO. Dat helpt om informatiebeheer op het juiste niveau aan tafel te krijgen. Misschien ook iets voor het rijk? Daarnaast is het natuurlijk belangrijk dat de CIO de directie meekrijgt en dat ook de bestuurders hier heil in zien. Dat is bij ons binnen de gemeente Utrecht redelijk gelukt.