Transparantie levert 4,4 miljard op - een tegengeluid voor de focus op kosten

We weten allemaal dat het goed opslaan, archiveren en openbaar maken van onze overheidsinformatie belangrijk is voor de maatschappij, maar vaak is het lastig om dat hard te maken. Het DUTO waardenmodel hielp hier al enigszins bij, door verschillende baten op te sommen. Denk aan onderzoek doen, behoud van erfgoed, hergebruiken data ten behoeve van economie en maatschappij, rechtszekerheid bieden, controleren van het handelen van de overheid, bevorderen ketensamenwerking en verminderen effect dataopslag op klimaatverandering. Allemaal stuk voor stuk belangrijk.

Maar het meekrijgen van medewerkers, het managementteam en zelfs de samenleving blijft lastig als je dit 'hard' moet maken. Zeker wanneer de kosten van het op orde krijgen van je informatie en het proces van het openbaarmaken zo tastbaar zijn. Er zijn vele nieuwsberichten en rapporten die laten zien hoeveel geld de invoering van de Wet open overheid de overheidsorganen kost. Sommige ministeries en gemeenten geven bij ieder Woo-verzoek een indicatie mee van hoeveel uren een medewerker daar mee bezig is geweest. Uren die ze ook aan andere 'belangrijkere' zaken hadden kunnen spenderen. Als je dan voor een managementteam staat en je capaciteit en budget moet vrij laten maken om informatiebeheer beter in te regelen, is de gevreesde vraag: 'en wat levert dat dan concreet op?'. We weten dat het argument: 'maar dat moet van de wet', niet langer voldoende is. We proberen met het DUTO waardenmodel in ons achterhoofd sommen te maken met het verbeteren van zoektijden of het verminderen van opslagkosten en klimaateffecten. Deze 'zachte' voordelen, zijn lastig te vergelijken met de 'harde' kosten.

Nu kunnen we ons echter eindelijk baseren op andere 'harde' cijfers, waarin de baten van ons werk duidelijk worden. De Open State Foundation heeft op dinsdag 13 januari het rapport De baten van transparantie – Wat een open overheid de maatschappij oplevert gepubliceerd. Zij hebben een grote database opgezet en met verschillende collega's uit ons vakgebied gesproken (waaronder gemeente Utrecht).

Hieronder zet ik de belangrijkste cijfers op een rij:

Natuurlijk zijn dit schattingen, maar de volgende keer dat ik weer bij een MT sta voor budget of capaciteit, ga ik dit zeker gebruiken.

Kenden jullie dit rapport al? En gaan jullie het inzetten bij gesprekken over het nut en noodzaak van informatiebeheer?