DUTO integreren door het te verankeren – lessen vanuit DNB

DUTO structureel borgen in de organisatie

Binnen De Nederlandsche Bank (DNB) werken we al geruime tijd aan het duurzaam toegankelijk maken van onze informatie. Het DUTO‑raamwerk van het Nationaal Archief vormt daarbij een belangrijke leidraad.

In 2025 namen we deel aan de Koplopersgroep DUTO Raamwerk, georganiseerd door het Nationaal Archief. Mede vanuit deze uitwisseling zijn we bij DNB verder gegaan met de vraag hoe we DUTO niet alleen kunnen toepassen, maar ook structureel kunnen verankeren in de organisatie.

DNB bevindt zich inmiddels voorbij de fase van oriëntatie. Duurzame toegankelijkheid is op meerdere momenten en niveaus onderdeel geworden van onze manier van werken. Met deze bijdrage laten we zien hoe we DUTO hebben geïntegreerd en welke lessen we daaruit trekken.

Verankering van IHH in de architectuur

Binnen DNB is informatiehuishouding (IHH) opgenomen als integraal onderdeel van de enterprise‑architectuur. Duurzame toegankelijkheid is daarmee geen aanvullende toets achteraf, maar een expliciet ontwerpprincipe bij het maken van keuzes over processen, systemen en informatievoorziening.

Door DUTO‑principes in de architectuur een vaste plek te geven, wordt duurzame toegankelijkheid vanzelf onderdeel van afwegingen bij ontwerp en verandering. Dit helpt om het gesprek hierover vroegtijdig te voeren, op momenten dat keuzes nog gemaakt kunnen worden.

Beleidsraamwerk als strategische borging

Naast architectuur hebben we een overkoepelend beleidsraamwerk voor informatiehuishouding vastgesteld. In dit kader zijn de DUTO‑kenmerken – vindbaar, beschikbaar, leesbaar, interpreteerbaar, betrouwbaar en toekomstbestendig – expliciet uitgewerkt.

Op deze manier is duurzame toegankelijkheid ook op strategisch niveau verankerd. Het beleidsraamwerk biedt richting en houvast en maakt duidelijk wat van de organisatie wordt verwacht, zonder dit te reduceren tot een checklist.

DUTO voorbij de informatiekolom: Inkoop en Operational Risk Management

Een bewuste keuze bij DNB is geweest om DUTO niet uitsluitend te positioneren binnen de informatie‑ of archiefkolom. Juist de verbinding met andere disciplines blijkt essentieel voor duurzame borging.

Zo zijn DUTO‑principes verwerkt in onze inkoopvoorwaarden. Hiermee is duurzame toegankelijkheid expliciet onderdeel van afspraken met leveranciers en IT‑dienstverleners. Dit voorkomt dat het pas aan bod komt bij overdracht, systeemvervanging of uitfasering.

Daarnaast is informatiehuishouding opgenomen als risicocategorie binnen het Operational Risk Management van DNB. Het identificeren en mitigeren van risico’s is hiermee onderdeel van de reguliere risicocycli binnen de organisatie. Op kwartaalbasis vindt structurele monitoring plaats, waarbij teams samen met de Operational Risk Officer aan de slag gaan met risico’s rond informatiehuishouding. Vanuit IHH vervullen wij hierin vooral de rol van expert en adviseur.

Deze koppeling aan inkoop en risicomanagement heeft intern geholpen om het gesprek over DUTO te verbreden. Architecten, inkopers, juristen en projectteams raken zo vanuit hun eigen verantwoordelijkheden betrokken. Dat sluit goed aan bij de gedachte achter het DUTO‑raamwerk, dat verschillende aanvliegroutes en rollen kent en juist verbinding tussen disciplines wil stimuleren.

Draagvlak door herkenning en praktijk

Onze ervaring is dat draagvlak ontstaat wanneer mensen herkennen dat DUTO geen extra ‘laag’ is, maar hen ondersteunt in het dagelijks werk. Investeren in bewustwording, teamontwikkeling en het expliciet maken van bestaande goede praktijken helpt daarbij.

Met de introductie van een zogenoemde Team Boost gaan we gericht met teams in gesprek en vooral ook aan de slag. Doel is om duurzame toegankelijkheid concreet te maken op het niveau van de uitvoering van primaire processen, in nauwe samenwerking met de business.

Tot slot

We delen onze ervaringen niet omdat we denken dat er één juiste route is. Het DUTO‑raamwerk is geen eindpunt en geen checklist, maar een hulpmiddel dat organisaties op verschillende manieren kunnen toepassen.

Met deze bijdrage hopen we collega‑organisaties te inspireren en het gesprek te verrijken met een praktijkvoorbeeld waarin integratie en verankering centraal staan.

Wil je hierover verder van gedachten wisselen of ervaringen uitwisselen over het borgen van DUTO in architectuur, governance of risicomanagement? Dan gaan we graag met je in gesprek.