Beslissingstool voor het ontwerpen van een archiefdepot

De manier waarop archieven en collecties worden bewaard is eigenlijk al heel lang hetzelfde: dikke muren, strak gereguleerd klimaat. Dat komt de houdbaarheid van de veelal papieren collecties ten goede maar een heel stabiel, strak gereguleerd klimaat is niet per se heel energie-efficiënt. Er zijn ook steeds meer ideeën over wat voor gebouw het beste is om collecties langdurig te bewaren en dat maakt dat het ontwerpen van een nieuw archiefgebouw niet meer zo’n standaardproces is als het ooit was.

Om optimaal behoud èn energie-efficiënte klimaatbeheersing te realiseren, moet eigenlijk vanuit verschillende kanten naar het depot en de bewaaromstandigheden gekeken worden. Er is bijvoorbeeld een conserveringsdeskundige nodig voor de kennis van veroudering van papier en de invloed van het klimaat daarop, een ingenieur voor het ontwerp van de klimaatinstallatie, een architect voor het ontwerp van het gebouw. Samenwerking en overleg vanaf het begin is belangrijk om tot een goed ontwerp te komen. De uitdaging van deze samenwerking is dat elke betrokkene weliswaar kennis heeft op zijn of haar gebied, maar vaak veel minder weet van de andere invalshoeken. Om dit probleem op te lossen is een onderzoeksproject gestart door het Nationaal Archief in samenwerking met de TU Eindhoven, getiteld “klimaatmodel Archieven, fase 2”. Nadat in fase 1 van dit onderzoek een verkennend onderzoek was gedaan voor de haalbaarheid van een model, wordt nu in fase 2 daadwerkelijk een model ontwikkeld waarin de verschillende invalshoeken gecombineerd worden.

Voor het model wordt gezocht naar de belangrijkste parameters waarover besloten moet worden, vanuit het oogpunt van bouwfysica en collectiebehoud. Voor het ontwerp van het depotgebouw wordt vervolgens de impact van deze parameters bepaald aan de hand van indicatoren zoals energieverbruik, levensduur van de collectie, omvang van de collectie en formaat van het gebouw. Het doel is een gebruiksvriendelijke tool te ontwikkelen, op basis waarvan beslissingen genomen kunnen worden over bijvoorbeeld het isolatieniveau en het type klimaatregeling. Met andere woorden, aan de ene kant voer je een aantal vaste gegevens in en vervolgens kun je ‘spelen’ met een aantal variabelen, waarbij je het effect op energieverbruik en levensduur van de collectie ziet. Met behulp van dit model zal het makkelijker zijn voor de verschillende specialisten om met elkaar in gesprek te gaan en tot een ontwerp te komen dat aan alle verwachtingen voldoet.

Op dit moment zijn we bezig met het vinden van de juiste inputs en outputs voor het model door simulaties uit te voeren en zoveel mogelijk advies in te winnen van de experts op de verschillende gebieden. We zouden het heel fijn vinden als u uw ideeën en suggesties voor dit model met ons zou willen delen. Uiteindelijk moet het een tool worden waar zoveel mogelijk mensen profijt van hebben en dat kan niet zonder uw hulp!

U kunt ons bereiken via email: Mahsa Nikoufard, m.nikoufard@tue.nl en Debayan Paul, d.paul@tue.nl