Publiek domein

Het publiek domein omvat alle creaties en informatie waarop geen auteursrecht of aanverwante rechten (meer) van toepassing zijn. Werken in het publiek domein mogen door iedereen gebruikt, gekopieert, bewerkt en gepubliceert worden, zonder dat daar toestemming voor nodig is.

Een werk komt op drie manieren in het publiek domein terecht:

• Door verstrijken van de beschermingsduur: Het auteursrecht is tijdelijk. Rechten verlopen altijd op 1 januari volgend op het einde van de beschermingstermijn. Deze dag staat bekend als Publieke Domeindag. Voorbeeld: Werken van makers die in 1955 zijn overleden, zijn per 1 januari 2026 publiek domein geworden.

• Doordat ze nooit beschermd zijn geweest: Sommige informatie valt vanaf het moment van ontstaan direct in het publiek domein, zoals wetten en officiële besluiten

• Door vrijwillige afstand (CC0): Makers of rechthebbenden kunnen via een Creative Commons Publiek Domein Verklaring (CC0) expliciet en onherroepelijk afstand doen van hun auteurs- en databankenrechten. Dit wordt in de erfgoedsector veel gebruikt om metadata, open data en gedigitaliseerde collecties maximaal te laten hergebruiken.

Let op

• Er ontstaat geen nieuw recht bij digitalisering: Het maken van reproductiekopie van een tweedimensionaal werk dat al in het publiek domein is (zoals een 18e-eeuwse kaart of een oude brief), levert geen nieuw auteursrecht op. De reproductie blijft publiek domein.

• Andere rechten: Dat een werk auteursrechtelijk publiek domein is, betekent niet dat het onbeperkt openbaar mag worden gemaakt. Het gebruik kan nog steeds worden beperkt door het portretrecht, de AVG/privacy wetgeving of contractuele beperkingen (zoals schenkingsvoorwaarden of beperkingen op de openbaarheid).