Niet langer in de handel zijnde werken

In 2021 is de auteurswet aangepast waardoor erfgoedinstellingen werken die niet langer in de handel zijn, zoals verweesde werken of werken waarvan de rechthebbende niet kan worden geïdentificeerd, online beschikbaar kunnen stellen. Dit wordt ook wel Out-Of-Commerce of OOC genoemd.

Erfgoedinstellingen delen van hun collecties online aanbieden, zonder dat daarvoor toestemming van de rechthebbende nodig is. Denk hierbij aan historische foto’s, krantenartikelen, muziek, etc. Deze werken moeten wel hun oorsprong hebben in de Europese Economische Ruimte.

In veel gevallen is daar wel een licentie voor nodig vanuit een collectieve beheersorganisatie. Deze mogen met de wetswijziging een ook een licentie geven voor het gebruik van materiaal van makers die geen lid zijn van de collectieve beheersorganisatie. Dit heet een licentie met verruimd effect.

Hiervoor moet de CBO wel voldoende representatief zijn, op basis van haar machtigingen, voor de makers in het soort werken in kwestie en voor de rechten die het onderwerp uitmaken van de aangeboden licentie.

Wanneer er geen CBO is die voldoende representatief is voor een werk dan is een terugvaluitzondering van toepassing. Hierdoor is het voor sommige typen werken niet nodig om een licentie aan te schaffen.

In beide gevallen is een registratie van de werken verplicht in het register van de EUIPO.

Rechthebbenden kunnen zich (in beide gevallen) melden en hun werk offline laten halen. Rechthebbenden doen dit via het register bij de EUIPO. De erfgoedinstelling/CBO moet over deze mogelijkheid informatie verstrekken aan rechthebbenden.

Er zijn op dit moment drie licenties onderhandeld tussen de CBOs en de erfgoedsector:

• Convenant Audiovisuele werken

• Convenant Losstaande muziekwerken

• Koepelovereenkomst Kranten en periodieken.