Stelling: "alleen bestandsformaten bewaren die een gebruiker daadwerkelijk kan gebruiken" ?

Het probleem met de stelling van Luud is, dat hij geen onderscheid lijkt te maken tussen het bestandsformaat dat wordt bewaard (in de AIP), en het bestandsformaat dat aan een gebruiker ter beschikking wordt gesteld (DIP). Het kan best zo zijn dat je een bestand bewaart in een duurzaam, maar niet heel wijd geaccepteerd formaat (zoals bijvoorbeeld jp2), maar een kopie in een ander bestandsformaat aanmaakt op het moment dat iemand het wil inzien / hergebruiken (bijvoorbeeld een jpg).
Iets wat je bewaart (als AIP) hoeft dus niet direct in een goed toegankelijk formaat te staan, als je maar de mogelijkheid hebt om het te converteren. (maar misschien bedoelde Luud dat ook wel impliciet).

Er is wel wat voor te zeggen om van stukken die in een lastig raadpleegbaar formaat staan, tóch het originele bestandsformaat (naast een eventueel genormaliseerd of “duurzaam” formaat) te bewaren. Bij bijvoorbeeld het archiveren van games en kunst wordt veel meer ingezet op emulatie als preserveringsstrategie. Daarmee worden raadpleegomgevingen gemaakt waar verouderde bestandsformaten mee geraadpleegd kunnen worden, op de manier zoals dat ook kon ten tijde van de creatie. Dat zou voor meer dynamische archiefbescheiden wel eens een betere strategie kunnen zijn dan conversie. Het bewaren van het originele formaat heeft dan zeker nut, als het nú niet heel goed raadpleegbaar is, kan het best zo zijn dat het later wel raadpleegbaar is en dan een meer authentieke weergave van het stuk is dan het stuk “platgeslagen” in één of ander formaat waarvan met 10 jaar geleden dacht dat het duurzaam was.

Aan de andere kant is er ook zeker wat voor te zeggen om een keuze te maken en het originele bestand níet te bewaren: het is een hoop extra opslag = extra kosten. Is het dat wel waard? Om uit te leggen waarom wij het nodig vinden dat je flexibel keuzes zou moeten maken in wélke bestandsformaten je een archiefstuk bewaard in de AIP, heb ik eerdereen keer dit schema gemaakt:

Luud, ik geloof dat je mijn reactie niet hebt begrepen.
Het gaat niet "bewaren om te bewaren". Bewaren en beschikbaar stellen zijn twee verschillende dingen.
Je bewaart (AIP) in het formaat dat daar het meest geschikt voor is. Dat zal meestal het originele bestandsformaat zijn en eventueel (ook) een genormaliseerde versie.
Je stelt beschikbaar (DIP) in het formaat dat dán, op dát moment, voor díe gebruiker, het meest geschikt is. Dat kan een ander formaat zijn, dan het formaat dat je bewaart.
Voorwaarde is uiteraard dat het bewaarformaat te converteren is naar een gangbaar formaat, dat verandert in de loop van tijd dus deze check moet je opnemen in je preservation processen.

Ik ben het overigens helemaal met Luud eens dat we ervoor moeten dat er zo min mogelijk (liefst geen) ongangbare bestandsformaten worden gevormd. Bij de archiefvormers dus inzetten op het gebruik van gangbare bestandsformaten.

Dat gezegd hebbende, we weten dat er een behoorlijke voorraad aan digitaal gevormd archief bestaat van de afgelopen 20 jaar. En die overgang naar "alleen maar gangbaren bestandsformaten maken" is nog niet afgerond. We zullen er dus rekening mee moeten houden dat er te bewaren archief is dat deels bestaat uit bestandsformaten waarmee het e-depot nog niet overweg kan.

Gelukkig zijn veel softwarepakketten wereldwijd gebruikt. Qua inhoud zijn de Nederlandse digitale archiefstukken speciaal, maar de bestandsformaten zijn wereldwijd in gebruik. En er hoeft er maar één een viewer te maken, of een migratietool, en iedereen kan die gebruiken.