Internationale primeur: Cultuurberaad Klimaat in september van start; Innovatief burgerberaad wil kracht van cultuur mobiliseren voor betere toekomst

De Nederlandse culturele en creatieve sector organiseert als eerste wereldwijd
een burgerberaad over klimaat, speciaal voor en door de eigen sector. Dit
Cultuurberaad Klimaat vindt plaats in het najaar van 2026 en wordt ingesteld
door een brede coalitie van culturele brancheverenigingen en bovensectorale
instellingen.

In het Cultuurberaad buigt een gelote groep van 75 cultuurmakers
zich over de rol van kunst en cultuur in de klimaattransitie. Het resultaat is een
gezamenlijke aanpak vóór en dóór de cultuursector; een convenant waarmee
iedereen, van ZZP’er tot nationale instelling, kan bijdragen aan een betere
toekomst.

Innovatie om transformerende Innovatie om transformerende kracht van cultuur te mobiliseren

‘In de cultuursector is geen gebrek aan duurzame initiatieven. Wat ontbreekt is
een gedeeld kader met een breed draagvlak en doortastende visie. Daarvoor is
goed geïnformeerde besluitvorming vanuit een diversiteit aan perspectieven van
doorslaggevend belang, en dat is wat het Cultuurberaad brengt. Na bijna drie
jaar van voorbereiding, afstemming en fondsenwerving gaat het Cultuurberaad
in september 2026 van start,’ aldus initiatiefnemer Chris Julien, cultuur- en
ecofilosoof verbonden aan de Universiteit Utrecht.
‘Het Cultuurberaad is een innovatieve vorm van een burgerberaad, waarin niet
een bevolking maar een sector bijeen komt. Burgerberaden hebben zich in
recente jaren bewezen als een effectief besluitvormingsmodel voor complexe
vraagstukken, waaronder die van het klimaat. Een burgerberaad is in staat om
draagvlak te creëren, polarisatie tegen te gaan en sneller tot beleidsvoorstellen
te komen voor de langere termijn. Het is een aanvullende manier van democratie
bedrijven rondom urgente maatschappelijke uitdagingen,’ zegt medeinitiatiefnemer
Maurice Seleky, werkzaam als MT-lid bij het Amsterdam Museum.
‘Het Cultuurberaad is ingesteld door vijftien organisaties en wordt gesteund
door zeventien financiers, vanuit een gedeeld vertrouwen in de vernieuwende,
creatieve en transformerende kracht van cultuur. Daarmee heeft de cultuursector
zóveel te bieden aan transitie die nodig is voor een leefbaar klimaat; een bijdrage
die ook het publiek van de sector verwacht,’ zegt Francien van Westrenen, als
MT-lid van het Nieuwe Instituut, dat de coördinatie van het project verzorgt.
Wervingscampagne

Op 9 juni gaat de wervingscampagne van start. Cultuurmakers uit heel
Nederland, kunnen zich via de website opgeven om deel te nemen aan het
Cultuurberaad. Op basis van criteria als leeftijd, gender, regio, functie en cultuurdiscipline wordt een deelnemers poule geloot die zoveel mogelijk representatief is voor de Nederlandse cultuursector, waarin circa 400.000
mensen werken en die goed is voor zo’n 20 miljard euro aan direct toegevoegde
waarde voor de Nederlandse economie. Ambassadeurs voor deze Cultuurberaadcampagne
zijn onder meer actrice en klimaatactivist Carice van Houten, ontwerper en directeur Noorderlicht Roosje Klap, curator en directeur Jan van Eyck Academie Hicham Khalidi, directeur Nederlands Fotomuseum Zippora
Elders en oprichter en directeur van Waag Futurelab Marleen Stikker.

Een klimaatconvenant voor cultuur
Tussen september en november 2026 komt een gelote groep van 75 cultuur–
makers en medewerkers van culturele instellingen (uit verschillende functies,
disciplines en regio’s) vier keer samen. Tijdens deze sessies leren, delibereren
en adviseren ze volgens de principes van een burgerberaad. Ze worden daarin
bijgestaan door gespreksleiders en gevoed door experts met informatie en kennis
op het gebied van klimaat, verduurzaming en cultuur. Aan het einde formuleert
de groep aanbevelingen voor een betekenisvolle en positieve rol van de cultuur–
sector in de klimaat- en milieucrisis, met aandacht voor zowel kansen als
dilemma’s.
Begin december worden deze aanbevelingen ‘teruggegeven’ aan de sector, en
gaan daarna verder als een klimaatconvenant voor de cultuur waarmee de sector
zich positioneert als serieuze en inspirerende partner voor klimaatvraagstukken
én afspraken onderschrijft die bijdragen aan verduurzaming van de
cultuurproductie.

Praktisch
Het Cultuurberaad Klimaat vindt plaats in Leiden op 21 september, 5 oktober
(online), 26 oktober en 16 november 2026. In december wordt het resultaat
aangeboden aan het ministerie van OCW, directeuren en overige beleid- en
beslissingsmakers in de cultuursector. De opdracht voor het Cultuurberaad
Klimaat wordt gegeven door een Instellende Commissie*. De organisatie
van het beraad is in handen van Bureau EMMA, dagvoorzitter is Meta Knol,
kunsthistoricus en auteur. Nieuwe Instituut treedt op als coördinator en
penvoerder.

NB.

Duurzaamheidstransitie is, net als digitale transformatie, een veranderproces waar we als sector niet omheen kunnen. Daarom is DEN één van de 15 ondersteunende en koepelorganisaties die dit initiatief steunen.

Voor meer informatie:
www.cultuurberaad.nl