Een gedeelde taal en begrippenkader is een belangrijk element van een goede informatiehuishouding. Nu hebben we dat als experts zelf niet en zijn aan de slag gegaan met een begrippenkader voor informatiehuishouding. Ons doel of kwaliteitseis hierbij is dat dit in eerste instantie "gewone" medewerkers duidelijkheid moet geven (voor een leek begrijpbaar dus).
Nu zijn we natuurlijk begonnen in Excel, maar zagen dat Logius een interessante Begrippeneditor heeft waarmee je kan publiceren naar de Stelselcatalogus. We zijn deze nu uit aan het testen, maar we zien al dat er interessante begrippen in staan (bijvoorbeeld de begrippen van hWho) die individueel of als begrippenkader te delen/linken zijn vanuit je eigen intranet of dashboard.
We kunnen hier ons ding mee doen, maar het zou denk ik beter zijn als we dit met meerderen zouden oppakken, zodat we niet allemaal het wiel zelf hoeven uit te vinden. Wat vinden jullie? Gebruiken jullie begrippenlijsten?
Reacties
Goed om te lezen dat er aandacht voor is, Rob.
Vooral het niet opnieuw uitvinden van het wiel is daarbij belangrijk.
Ik zie in deze discussie twee zaken telkens terugkomen.
En deze twee betreffen de twee verschillende doelgroepen: de mens en de machine.
Zoals je aangaf is je doel in eerste instantie voor de gewone medewerker. Logisch, want wij als mens willen het gemeenschappelijk begrip van een term begrijpen.
Daarnaast willen de techneuten de diverse systemen geautomatiseerd, vanuit een bron, bedienen. Ook logisch.
De linken naar 'Begrippeneditor' en 'Stelselcatalogus' laten mij als mens al gauw verdrinken in zaken die ik niet wil tegenkomen, maar als informatieprofessional begrijp ik dat ze nodig zijn voor de machines.
De uiteindelijke eindgebruiker, 'de burger', zal alleen maar de behoefte hebben, net als de 'gewone' medewerker.
We moeten dus met z'n allen binnen de hele overheid naar een systeem, dat beiden kan bedienen.
Met een Excel-lijstje gaan we er niet komen. Je stuit al gauw op de meerdere betekenissen van 'concepts' in verschillende begrippenkaders. Je wilt ze toch maar 1x beschrijven (waarbij de nuancering zelfde termen levert, maar net met een andere betekenis - dat mag) en dus ga je ook de begrippen metadateren, zodat je voor alle doelgroepen op onderwerpsscheiding hun eigen begrippenkader kunt bieden. Maar deze scheiding kan tevens voor organisatie(onderdelen) gemetadateerd worden. Idem voor geografische indeling, taal (de EU is een prachtig voorbeeld), of wat men ook nodig heeft.

Een andere discussie die belangrijk is bij het duurzaam beheren van wat we bewaren willen is de vraag waarin.
Zijn de systemen van de linkjes duurzaam?
Privé ben ik online een softwareloos thesaurus aan het maken, puur om te laten zien dat dit kan. Het zijn namelijk allemaal - met linkjes - aan elkaar gekoppelde html-bestandjes (gemaakt in de simpelste teksteditor). Deze zijn trouwens door iedereen her te gebruiken door er naar te linken. (Dit was feitelijk het doel van het internet.)
Zoals uit je definitie in je Excel van 'informatiehuishouding' (IHH) blijkt, is IHH veel breder dan alleen het deel van "bewaren en vernietigen":
"Het geheel aan regels, structuren, processen en voorzieningen gericht op het creëren, gebruiken, bewaren en vernietigen van documenten en bestanden, om informatie te kunnen leveren aan wie daar recht op heeft."
In de verzameling van termen van gecreëerde document- of contentvormen, -soorten en -typen die wij binnen onze werkomgeving produceren, staan al meer dan duizend verschillende beschreven.
Kortom, onze woordenschat is enorm. En het is zaak dat we die gezamenlijk gaan beheren.
Daarvoor moeten we dus iets professioneels organiseren.
Ik mis het begrip informatiesysteem. Ik vind dit juist zo belangrijk omdat het woord systeem te pas en te onpas gebruikt wordt als we het hebben over een applicatie (een aantal functionaliteiten) waarmee we data en informatie objecten digitaal vastleggen en gebruiken met een bepaald doel.
Oftewel een informatie systeem is een samenhangend geheel van componenten (hardware, software, data, procedures, processen en mensen) dat als doel heeft om informatie te verzamelen, te bewerken, op te slaan en te verstrekken binnen een organisatie. Het ondersteunt hiermee de dagelijkse bedrijfsvoering, de besluitvorming en de communicatie.
@weikopiebes De website is inderdaad wat ingewikkeld, maar ik hoef er zelf geen hosting voor te regelen. En uiteindelijk gaat het erom dat je kan verwijzen naar een uitleg-pagina van een begrip, zoals: Stelselcatalogus | Begrip | Persoonsgegevens. De website is gebouwd op basis van een standaard voor het beschrijven van begrippen, dat zouden we ook onder de vlag van de VNG ook kunnen doen. Maar dit lijkt al bruikbaar en Logius laat het toe.
@marcellamb dat is een goede, maar ook een lastige. Voor wat betreft je definitie: dit is voor medewerkers denk ik te abstract en te algemeen. Vrijwel iedere applicatie is een informatiesysteem volgens deze definitie, en in de praktijk worden het als synoniemen gebruikt. Aan de andere kant hebben we als gemeente tig systemen waarin mensen, processen en techniek samenhangen om onze organisatiedoelen te ondersteunen en daarbij informatie te verzamelen, etc. Is een afdeling hiermee ook een informatiesysteem?
@rob Haans volgens mij is volgens deze definitie elke applicatie juist GEEN informatiesysteem maar software binnen een informatiesysteem. Binnen een informatiesysteem hoeft zelfs niet altijd software te worden ingezet. Ja een afdeling is ook een informatie systeem op zich. Een project ook. Waar het mij om gaat is dat men vaak denkt dat met een 'nieuw systeem' (oftewel een applicatie) het doel wordt bereikt terwijl de aspecten hardware, processen, procedures en met name DE MENS binnen het systeem vergeten wordt.
Aangepast op 28 oktober
@marcellamb Ik snap je definitie. Maar ik ben bang mensen kwijt te raken als we het zo definiëren. Als alles een informatiesysteem is, wat zegt het begrip dan nog? Het enige begrip wat we tot nu toe op een dergelijke manier definiëren is het e-depot; dit is meer een voorziening en daarmee ook een geheel aan mensen, techniek en regels. Dus ik denk meer aan begrippen die een niveau concreter of toegepaster zijn. Wat zijn informatiesystemen die relevant zijn binnen het op orde krijgen van onze informatiehuishouding?