Position paper Gezamenlijke lobby inbreng IPO, VNG en Unie van Waterschappen: Commissiedebat Wet open overheid 11 juni 2026

Medeoverheden pleiten voor uitvoerbare Wet open overheid

Gemeenten, provincies en waterschappen roepen het kabinet op om bij de evaluatie van de Wet open overheid (Woo) nadrukkelijk oog te hebben voor de uitvoerbaarheid en alsnog middelen beschikbaar te stellen voor het op orde brengen van de informatiehuishouding. Dat stellen de VNG, het IPO en de Unie van Waterschappen in hun gezamenlijke inbreng voor het commissiedebat in de Tweede Kamer op 11 juni 2026.

De centrale boodschap is: alleen met realistische uitvoeringsvoorwaarden, voldoende middelen en goede ondersteuning kunnen medeoverheden de ambities van een transparante overheid waarmaken.

Meer en complexere informatieverzoeken
Volgens de koepelorganisaties staat de uitvoering van de Woo onder druk door een sterke toename van het aantal informatieverzoeken – en de complexiteit daarvan – sinds de invoering in 2022. Dit vraagt meer capaciteit en middelen van medeoverheden, terwijl zij tegelijkertijd al stappen zetten om informatie actiever openbaar te maken en vaak binnen de wettelijke termijnen reageren.

Aandacht voor informatiehuishouding
Een belangrijk knelpunt is de informatiehuishouding. Medeoverheden benadrukken dat het op orde brengen daarvan hoge prioriteit moet krijgen en vragen om structurele financiële ondersteuning. Voor de noodzakelijke inhaalslag is volgens eerdere analyses een investering van honderden miljoenen euro’s nodig, terwijl decentrale overheden hiervoor nog geen extra middelen hebben ontvangen.

Actieve openbaarmaking
Daarnaast pleiten de organisaties voor een praktische aanpak van actieve openbaarmaking. Publicatie van documenten moet volgens hen plaatsvinden “bij de bron” en op basis van landelijke standaarden, zodat systemen beter op elkaar aansluiten en informatie eenvoudiger vindbaar wordt. Ook moet er een handmatig aanleverloket beschikbaar blijven voor kleinere organisaties zonder geavanceerde systemen.

Structurele ondersteuning
Tot slot benadrukken de koepels het belang van blijvende ondersteuning. Zonder structurele financiering voor kennisdeling en begeleiding via de koepelorganisaties dreigt de druk op de uitvoering verder toe te nemen.

Position paper: vng.nl/sites/default/files/2026-06/20260605-pos…